Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı terazide tartılır ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ama tonlar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de aromayı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur hâle getirir her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma hızı ise aromayı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ama aromalar sonradan belirir hem de bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa ikisi karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi dudaktan bırakırken burundan hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı daha zengin gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa geçirir hızlı bir nefes ise narin tonları örter. Yoğunluk damakta düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler açısından önce burundan algılanan notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil tarafı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında tadım yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en belirgin notayı bile silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler dili uyuşturur ve aroma algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur gerçekten tatlı sıvıdan sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat katmanı azalır, ama güç algısı korunabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve not tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin sedir kokusu gibi bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve notasını net verebilir mesela ağır bir içim sönük bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla badem tonunu yüksek taşır üstelik ağır bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde yoğunluk ayrımı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu nedenle oda koşullarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de yaprağın ısınma hızını değiştiren başka bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net okunur tadım günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse kül düzeni şaşar.